Czy fotografia może zmieniać rzeczywistość? Czy obraz ukazujący biedę lub pracę ponad siły może stać się wezwaniem do pomocy i impulsem do poprawy warunków życia?
Aleksander Minorski (1906–1982) był przekonany, że tak. Fotograf, filmowiec i pisarz — dziś nazwalibyśmy go także aktywistą — traktował fotografię przede wszystkim jako narzędzie społecznego zaangażowania i realnej interwencji.
Monograficzna wystawa poświęcona artyście otwiera jubileuszowy rok 90-lecia Muzeum Warszawy i przypomina twórcę, dla którego najważniejsze było działanie na rzecz osób żyjących w ubóstwie i na peryferiach życia społecznego. Twórczość Minorskiego pozostaje dziś niemal nieobecna w powszechnej świadomości. Wystawa prezentuje fotografie, filmy i teksty artysty, skupione na losach osób wykluczonych i marginalizowanych, a przede wszystkim ukazuje stojącą za nimi postawę i przekonania.
Rok 2026, w którym przypada 120. rocznica urodzin Aleksandra Minorskiego, stwarza okazję do ponownego odczytania jego dorobku — być może już bez uprzedzeń, które przez dekady kształtowały odbiór twórców o komunistycznych poglądach.
Ekspozycja jest zarazem opowieścią o rzadko oglądanym obliczu Warszawy — robotniczej i ubogiej z lat 30. XX wieku, a także miasta odbudowanego po wojnie, pełnego nowych osiedli powstających w latach 60. i 70.
Wystawa prowadzi przez biografię i dorobek Minorskiego — od jego pierwszych kontaktów ze środowiskiem komunistycznym (prezentowane są m.in. rzadko eksponowane dziś prace artystów związanych z ugrupowaniem Czapka Frygijska) i ważnego zlecenia polegającego na dokumentowaniu dramatycznych warunków mieszkaniowych robotników na początku lat 30. XX wieku. Z fotografii tych wyłania się obraz przedwojennej Warszawy daleki od sentymentalnych wyobrażeń — miasta głębokich nierówności społecznych. Zapadające się domy robotników, zniszczone mieszkania bezrobotnych, dzieci bawiące się w rynsztokach, ciężka praca piaskarzy nad Wisłą, ale także wysiłki podejmowane w walce o lepsze życie, jak na przykład budowa nowego osiedla na Kole.
Kuratorka: Karolina Puchała-Rojek
Prowadzenie:
Maria Kosińska – historyczka sztuki, edukatorka. Wraz z Barbarą Dąbrowską prowadzi w Zachęcie cykl spotkań o sztuce współczesnej „Patrzeć/zobaczyć”, a w Służewskim Domu Kultury - Służewskie Spacery ze Sztuką.
O cyklu:
w Warszawie jest wiele galerii i muzeów, gdzie prowadzone są rozmaite działania edukacyjne. Wystawom towarzyszy program wykładów i oprowadzań, organizowane są spotkania z kuratorami i artystkami. Zdarza się tak, że słyszymy o jakiejś ciekawej wystawie dopiero w momencie, kiedy się zamyka. Istnieje też wiele małych, prywatnych galerii prezentujących najnowszą sztukę. Nie zawsze łatwo do nich dotrzeć, a warto znać nazwiska młodych twórczyń i twórców by móc poznawać najnowsze trendy. W naszym cyklu Służewskich Spacerów ze Sztuką proponujemy oglądanie wystaw i spacery po Warszawie w towarzystwie doświadczonych historyczek sztuki i edukatorek.
