W dniu 21. rocznicy śmierci Zdzisława Beksińskiego i 3 dni przed 97. rocznicą jego urodzin, spotkamy się w Służewskim Domu Kultury, by wspomnieć tego niezwykłego artystę podczas wyjątkowego wieczoru wspomnień. To kolejna odsłona naszego wieloletniego projektu „Beksiński – twórca i sąsiad”.
Nasze osiedle było jeszcze w budowie, kiedy w 1977 roku Zdzisław Beksiński, wywłaszczony z domu rodzinnego w Sanoku, kupił mieszkanie w Warszawie przy ul. Sonaty 6. Zamieszkał tu z żoną Zofią, a także ze swoją matką i teściową. Wkrótce też, nieopodal, kupił synowi Tomaszowi mieszkanie przy ul. Mozarta 6. Cała rodzina zamieszkała na Służewie nad Dolinką, w tym dwie niepospolite osobowości: ojciec – wybitny współczesny malarz i syn – znany dziennikarz muzyczny i tłumacz.
Zdzisław Beksiński – już jako nasz sąsiad – był twórcą uznanym, znanym w kraju i za granicą, lecz nie chciał być popularny. Unikał wyjazdów, wernisaży, ograniczał liczbę kontaktów z mediami, tak jakby satysfakcjonowała go blokowiskowa anonimowość. Powiększył i przebudował mieszkanie. Jego pracownia nie była typową pracownią malarza. Jednym z narzędzi jego pracy był komputer, znajdowało się też dużo sprzętu komputerowego, a także audio i wideo (kamery, magnetofony, głośniki) – na których m. in. nagrywał swój „dziennik” z prac nad powstawaniem obrazów.
Od lat, w ramach projektu „Beksiński – twórca i sąsiad”, Służewski Dom Kultury i Stowarzyszenie Mieszkańców Służewa (SMS) po śmierci Artysty i przeniesieniu (zgodnie z jego wolą) całej spuścizny do Muzeum Historycznego w Sanoku, podejmują działania, których celem jest popularyzowanie twórczości oraz ocalenie od zapomnienia zdarzeń znaczących w dziejach rodziny Beksińskich.
Podczas tegorocznego spotkania obejrzymy znakomity film dokumentalny w reżyserii Marcina Borchardta zatytułowany „Beksińscy. Album wideofoniczny”, który skupił się na odsłonięciu skomplikowanych relacji i artystycznych pasji Zdzisława Beksińskiego, jego żony Zofii i syna Tomasza. W filmie śledzimy losy rodziny od momentu przeprowadzki z Sanoka do Warszawy latem 1977 roku, a także towarzyszące jej w tym okresie wzloty i upadki. Zdzisław Beksiński w dokumencie przedstawiony jest jako artysta skoncentrowany na swojej twórczości. Jego surrealistyczne obrazy stanowią tło dla opowieści o skomplikowanych relacjach z żoną i synem.
Po projekcji zaprosimy wszystkich gości na panel dyskusyjny z udziałem Marcina Borchardta – reżysera i scenarzystę filmu, oraz Janusza Baryckiego – prezesa Fundacji Beksiński, organizatora trwającej właśnie wystawy „Beksiński na Cytadeli Warszawskiej”.
Podczas dyskusji nasi goście zaprezentują również niepublikowane dotąd materiały archiwalne z swoich zbiorów, co będzie nie lada gratką dla wszystkich miłośników twórczości Mistrza Beksińskiego.
Marcin Borchardt – reżyser, scenarzysta, ekspert Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej (lider komisji w priorytecie: produkcja filmów dokumentalnych, 2023–2025), doktor nauk humanistycznych w dyscyplinie nauk o sztuce. Autor głośnych filmów dokumentalnych, m.in. wielokrotnie nagradzanego, uznanego przez PISF za jeden z dwudziestu najlepszych filmów dokumentalnych dwudziestolecia – „Beksińscy. Album wideofoniczny” (2017), „Tony Halik” (2020), reklam, wideoklipów, programów telewizyjnych. Wykładowca akademicki, autor monografii naukowych: „Awangarda muzyki XX wieku. Przewodnik dla początkujących” (2014) i „Anioły nie znają wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku” (2018). Dwukrotny laureat stypendiów twórczych Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2021, 2025). Selekcjoner sekcji dokumentalnej jednego z najważniejszych amerykańskich festiwali filmowych Slamdance Film Festival. Członek Rady Programowej Krakowskiej Fundacji Filmowej, Gildii Polskich Reżyserów Dokumentalnych, Koła Reżyserów, Koła Reżyserów Dokumentalnych oraz Zarządu Trójmiejskiego Koła Stowarzyszenia Filmowców Polskich (SFP), Związku Autorów i Producentów Audiowizualnych (ZAPA), Polskiej Akademii Filmowej (PAF) i Europejskiej Akademii Filmowej (EFA).
Janusz Barycki – prezes Fundacji Beksiński, pomysłodawca i organizator wystawy „Beksiński na Cytadeli Warszawskiej”. Od ponad czterech dekad związany z twórczością Zdzisława Beksińskiego, którego znał osobiście od lat 70. XX wieku jako przyjaciel artysty i jego rodziny. Wspólnie z żoną Ewą Barycką po śmierci Mistrza powołał do życia Fundację Beksiński (2006), której misją jest ochrona i popularyzacja dorobku artysty. Dzięki jego zaangażowaniu powstały liczne wystawy, projekty multimedialne i koncerty „Świat Mistrza Beksińskiego” prezentujące twórczość artysty nowym pokoleniom odbiorców.
Prowadzenie: Kamil Śliwiński – animator kultury i twórca popularnego projektu Polish Masters of Art, który od ponad 10 lat zajmuje się również odkrywaniem, badaniem i popularyzowaniem twórczości Zdzisława Beksińskiego.
Wydarzeniu towarzyszy wystawa „Beksiński nieznany”, która dostępna będzie do 25 lutego 2026.
Wystawa została przygotowana wspólnie przez Fundację Beksiński i Służewski Dom Kultury w oparciu o archiwalia pochodzące z Muzeum Historycznego w Sanoku i zbiorów prywatnych.
